Występowanie: pochodzi z obszaru śródziemnomorskiego, rośnie dziko w Europie, Ameryce Północnej, Australii. W Polsce roślina uprawna, czasami zdziczała (ergazjofigofit).

Surowiec: owoce, zawierające do 6 % sylimaryny, która jest silnym przeciwutleniaczem.

Podstawowe substancje czynne: najlepiej poznanym składnikiem czynnym jest sylimaryna substancja stabilizująca błony komórek wątrobowych oraz hamująca syntezę leukotrienów (związków chemicznych będących jednymi z mediatorów stanu zapalnego).

Działanie: w badaniach klinicznych wykazano skuteczne działanie wyciągu z ostropestu plamistego w zapaleniu wątroby, alkoholowej marskości wątroby oraz uszkodzeniu wątroby spowodowanym czynnikami chemicznymi. Stosowano go również z powodzeniem w zatruciach grzybami trującymi. Przegląd europejskich badań klinicznych z lat 1971-1988, dokonany przez Hikino i Kiso, dowodzi, że silimaryna jest skuteczna nie tylko w toksycznych i metabolicznych uszkodzeniach, lecz również w ostrym i przewlekłym zapaleniu wątroby

Dowiedziono, że sylimaryna korzystnie wpływa na niektóre formy zapalenia wątroby.
- W badaniach Posera z 1971 roku 67 pacjentów leczono z powodu toksycznego metabolicznego uszkodzenia wątroby, przewlekłego zapalenia wątroby oraz zapalenia dróg żółciowych. Po 3 miesiącach stosowania sylimaryny nastąpiła istotna poprawa przy przewlekłym zapaleniu wątroby, zaś szczególnie podatne na kurację okazało się zapalenie dróg żółciowych.
- Ferenci i jego współpracownicy oceniali w losowych badaniach klinicznych skuteczność sylimaryny w leczeniu marskości wątroby. 87 ze 170 pacjentów podawano sylimarynę, zaś pozostałe 83 osoby otrzymywały placebo. Współczynnik przeżycia w grupie otrzymującej sylimarynę osiągnął 58 ± 9%, podczas gdy dla grupy placebo wyniósł 39 ± 9%.

W Stanach Zjednoczonych Silybum marianum stał się popularnym preparatem dietetycznym. Wyciąg z zioła jest stosowany przez wiele osób w celu ułatwienia prawidłowego funkcjonowania wątroby oraz odtrucia. Możliwe, że przyszłe badania zajmą się zastosowaniem wyciągu z ostropestu plamistego jako dodatku do chemioterapii nowotworów.

Wg prof. dr hab. n. med. Valeria Szedlak-Vadocz:
Istnieje długa lista składników roslinnych korzystnie wpływających na funkcje wątroby. Jednakże ostropest plamisty (łac. Silybum marianum) posiada właściwości, które najlepiej chronią naszą wątrobę. Zostało to potwierdzone na podstawie badań przeprowadzonych na specjalnym wyciągu, zwanym sylimaryną (z grupy flawonoidów). Związki te chronią wątrobę oraz znacząco poprawiają jej zdolność do odtruwania.

Sylimaryna, będąca antyoksydantem, zapobiega uszkodzeniom wątroby. Jej działanie przeciwutleniające wielokrotnie przewyższa działanie antyoksydacyjne witamin C i E. Kilka przeprowadzonych badań potwierdziło właściwości ochronne sylimaryny w przypadku wątroby. Do karmy zwierząt dodawano silnie toksyczne substancje, takie jak czterochlorek węgla (CCl4), Amanita phalloides oraz toksyny muchomora sromotnikowego, które powodują poważne, potwierdzone eksperymentalnie uszkodzenia wątroby. Następnie podawano zwierzętom sylimarynę, która, jak się okazało, była bardzo skuteczna w neutralizowaniu szkodliwych czynników.

Jednym z kluczowych wskaźników odtruwających sylimaryny jest zawartość glutationu w tkankach wątroby. Innymi słowy - poziom glutationu w wątrobie jest blisko powiązany z jej zdolnością do odtruwania organizmu. Im wyższa zawartość tego składnika w wątrobie, tym większa skuteczność w detoksykacji i na odwrót. Kolejne badania udowodniły, że zestaw flawonoidów (sylimaryna) uzyskany z ostropestu plamistego, poprawia działanie wątroby. Można go stosować z dobrym skutkiem w niektórych chorobach wątroby, w tym – przy jej marskości, przewlekłym zapaleniu, stłuszczeniu, spowodowanym funkcjonowanie substancji chemicznych i/lub alkoholu, jak również zapaleniu kanalików żółciowych (cholangiolitis). U pacjentów cierpiących na marskość wątroby, sylimaryna wzmacnia również system obronny. Jednak najbardziej chyba istotnym jest fakt, że może ona wydłużyć średnią długość życia poważnie chorych pacjentów.

Sylimaryna (wyciąg z ostropestu plamistego) jest składnikiem Liver Aid.

Źródło: "CaliNews"; Wikipedia